ERPPolska.pl

Jak wygląda przewalutowanie kredytu?

Jak wygląda przewalutowanie kredytu?

Przewalutowanie kredytu to zmiana waluty zobowiązania z obcej na złote: bank przelicza pozostały kapitał po kursie z oferty i podpisujecie aneks do umowy. Jeżeli zarabiasz głównie w złotych, znika ryzyko kursowe między dochodem a zadłużeniem, ale pojawia się ryzyko stóp w Polsce, bo oprocentowanie zmienne zależy od wskaźnika dla złotego (dotąd WIBOR, trwa przechodzenie na POLSTR) zamiast od EURIBOR czy SARON; aneks może też przewidywać stopę stałą lub okresowo stałą. Operacja nie cofa strat poniesionych wcześniej i może podnieść ratę. Zanim złożysz wniosek, poproś bank o symulację i porównaj ją z dalszą spłatą na obecnych zasadach, przy tych samych założeniach.

Jak przebiega przewalutowanie krok po kroku?

Procedura zaczyna się od wniosku, a kończy aneksem i nowym harmonogramem spłat. Przewalutowanie dotyczy kredytów indeksowanych i denominowanych (w umowie rozpoznasz je po klauzulach przeliczeniowych lub kwocie w walucie obcej), zarówno w euro, jak i we frankach.

  1. Wniosek złożony w banku.
  2. Oferta banku: kurs przeliczenia, nowa marża i wskaźnik, prowizja, pozostałe opłaty; część z nich można negocjować.
  3. Aneks do umowy z nowym saldem w złotych i oprocentowaniem.
  4. Nowy harmonogram. Czasem trzeba też zaktualizować wpis hipoteki w księdze wieczystej, co wiąże się z opłatami sądowymi.

Bank może ponownie zbadać zdolność kredytową i uzależnić zgodę lub warunki aneksu od wyniku analizy.

Ile kosztuje przewalutowanie?

Koszty dzielą się na jednorazowe (prowizja, aneks, opłaty sądowe) i długoterminowe (marża, wskaźnik). Prowizję znajdziesz w tabeli opłat lub w ofercie banku.

  • Kurs przeliczenia: bank może przeliczać saldo po własnym kursie sprzedaży, mniej korzystnym niż średni kurs NBP; część banków stosuje kurs średni NBP, więc sprawdź to w ofercie.
  • Marża: w nowych warunkach może być wyższa i trwale podnosi odsetki.
  • Wskaźnik: przejście z EURIBOR lub SARON na wskaźnik dla złotego (np. WIBOR) może podnieść oprocentowanie i ratę.

Przykład hipotetyczny: saldo 60 000 EUR po kursie banku 4,38 zł to 262 800 zł, a po średnim kursie NBP 4,32 zł to 259 200 zł. Różnica 3 600 zł wynika z kursu przyjętego do przeliczenia względem średniego kursu NBP, a nie z prowizji. Prowizję i opłatę za aneks policz osobno, o ile bank nie dolicza ich do salda.

Kiedy przewalutowanie się opłaca?

Opłacalność zależy od kursu w dniu operacji, różnicy wskaźników, salda, czasu do końca umowy i od tego, czy akceptujesz wahania kursu. Przewalutowanie ma sens, gdy kurs jest relatywnie niski, wskaźnik dla złotego nie jest dużo wyższy od EURIBOR lub bank obniża marżę, a opłaty są niewielkie. Duże saldo i długi okres zwiększają znaczenie różnic kursowych i oprocentowania, dlatego wymagają porównania scenariuszy. Nie ma sensu przy wysokim kursie, wyraźnie wyższym oprocentowaniu bez obniżki marży i małym saldzie. Sama niższa rata nie wystarcza, bo wydłużenie okresu spłaty podnosi koszt całkowity.

Samodzielna kalkulacja:

  1. Sprawdź saldo w walucie obcej w bankowości lub na infolinii.
  2. Pomnóż je przez kurs z oferty banku i przez średni kurs NBP z tego samego dnia.
  3. Poproś o symulację harmonogramu i porównaj sumę pozostałych rat i opłat w obu wariantach przy tych samych założeniach; RRSO tylko wtedy, gdy dla obu wariantów policzono je od tej samej daty.
  4. Porównaj nową ratę w złotych z obecną ratą przeliczoną z waluty.

Co sprawdzić przed podpisaniem aneksu?

Przed podpisem sprawdź kurs, nowe saldo, marżę, wskaźnik, koszt całkowity oraz zapisy o zrzeczeniu się roszczeń. Zwykły aneks przewalutowujący nie musi ich zawierać, ale ugoda z bankiem często tak. Zapytaj też:

  • czy rata będzie stała, czy zmienna i jak często zmienia się oprocentowanie,
  • czy bank umarza część długu i czy powstanie z tego obowiązek podatkowy,
  • czy podpis oznacza uznanie salda wyliczonego przez bank,
  • jakie są koszty wcześniejszej spłaty po przewalutowaniu,
  • czy zmiana wymaga wpisu w księdze wieczystej i kto płaci opłaty.

Jakie są alternatywy dla przewalutowania?

Alternatywy to ugoda z bankiem, powództwo o unieważnienie umowy oraz refinansowanie w innym banku; „odfrankowienie” jest możliwe tylko wyjątkowo. Według uchwały SN III CZP 25/22, gdy po usunięciu niedozwolonych klauzul nie da się ustalić wiążącego kursu, umowa nie wiąże również w pozostałym zakresie.

Rozwiązanie Efekt Główne ryzyko
Przewalutowanie Kredyt w złotych na nowych warunkach Utrwalone saldo po bieżącym kursie, wyższe oprocentowanie
Ugoda Zmiana warunków, czasem umorzenie części długu Zwykle zrzeczenie się roszczeń, oferta może być gorsza niż wyrok
Unieważnienie umowy Umowa nieważna od początku, wzajemny zwrot świadczeń Długi proces, spór o rozliczenie
Odfrankowienie Usunięcie klauzul przeliczeniowych, umowa trwa jako złotowa, ale tylko wyjątkowo, gdy da się ją utrzymać bez nich Długi proces, koszty prawnika, zakres zależy od konstrukcji umowy i sądu
Refinansowanie Nowy kredyt w złotych spłaca stary Wymaga zdolności kredytowej, nowe koszty

Przewalutowanie zmienia ważną umowę, a unieważnienie to wyrok, że umowa była nieważna od początku. Po unieważnieniu strony rozliczają się wzajemnie: kredytobiorca zwraca kapitał, a bank wpłacone raty i opłaty, często przez potrącenie. W wyroku z 19 czerwca 2025 r. (C-396/24) TSUE uznał, że dyrektywa 93/13 sprzeciwia się orzecznictwu krajowemu, według którego bank może żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty kredytu niezależnie od dokonanych spłat; rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie należy do sądu krajowego. Refinansowanie pozwala pozbyć się ryzyka kursowego bez ugody z obecnym bankiem, ale wiąże się z prowizją, wyceną nieruchomości i opłatami za wpis hipoteki.

Ugoda, mediacje i podatek

Ugoda często oznacza zrzeczenie się dalszych roszczeń, więc może ograniczyć dochodzenie ich w sądzie w zakresie objętym ważnym, dobrowolnym i świadomym zrzeczeniem. Mediacje w Centrum Mediacji Sądu Polubownego przy KNF trwają od października 2021 r.: według komunikatu KNF (stan na 31 października 2026 r.) wszczęto 77 812 postępowań, z 76 350 zakończonych 56 777 skończyło się ugodą, czyli ponad 74%. Umorzenie części długu może być przychodem podlegającym PIT. Zaniechanie poboru tego podatku od niektórych umorzeń przy kredycie hipotecznym na cele mieszkaniowe reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r.; według dostępnych źródeł obejmuje ono przychody uzyskane do 31 grudnia 2026 r., więc dla swojej ugody sprawdź jego aktualny tekst (także pod kątem przedłużenia) i skonsultuj się z doradcą podatkowym.

Jakie są ryzyka przewalutowania?

Największe ryzyko to utrwalenie zadłużenia po wysokim kursie, bo operacja zamienia ryzyko kursowe na ryzyko stóp procentowych w Polsce. Przy oprocentowaniu zmiennym rata zależy od wskaźnika, na który decyzje Rady Polityki Pieniężnej wpływają pośrednio, a jego wzrost podnosi ją nawet wtedy, gdy kurs dawnej waluty spada; stopa stała lub okresowo stała ogranicza to ryzyko na ustalony czas. Dochodzą koszty transakcyjne i możliwe zrzeczenie się roszczeń.

Źródła

Najczęstsze pytania

Czy można negocjować koszty przewalutowania?

Tak, można negocjować prowizję i marżę. Prowizje i wymagane opłaty znane bankowi co do zasady wchodzą w całkowity koszt kredytu hipotecznego, a opłaty sądowe i notarialne dolicz osobno, więc porównuj oferty łącznie.

Jakiego kursu używa bank?

Kursu wskazanego w ofercie z dnia operacji, często własnego kursu sprzedaży; niektóre banki stosują średni kurs NBP. Różnica względem średniego kursu NBP jest kosztem wynikającym z zastosowanego kursu przeliczenia.

Czy przewalutowanie cofa straty ze wzrostu kursu?

Nie, działa wyłącznie na przyszłość: eliminuje dalsze ryzyko kursowe, ale nie zwraca nadpłat z lat wzrostu kursu.

Czy od umorzonej części kredytu płaci się podatek?

To zależy: umorzenie może być przychodem podlegającym PIT, chyba że obowiązuje zaniechanie poboru. Sprawdź je dla daty swojej ugody.

Co oznacza „zrzeczenie się roszczeń” w ugodzie?

Że co do zasady tracisz możliwość dochodzenia dalszych roszczeń od banku w sądzie, także gdy umowa zawierała niedozwolone klauzule. Zakres zależy od zapisu, który trzeba przeczytać przed podpisem.

Jak długo trwa przewalutowanie?

Terminu nie da się podać z góry: zależy od procedur banku i kompletności dokumentów. Zapytaj o niego przy składaniu wniosku.