ERPPolska.pl

Pożyczka bez BIK – co to znaczy, koszty i na co uważać

Zaktualizowano:

„Pożyczka bez BIK” to niestandaryzowane określenie marketingowe, które może sugerować brak sprawdzania BIK, ale nie stanowi takiej gwarancji; zasady trzeba sprawdzić w konkretnej ofercie. Pożyczkodawca musi ocenić zdolność kredytową, więc zwykle analizuje historię rachunku bankowego, dochody i bazy dłużników (KRD, ERIF, BIG InfoMonitor). Taka oferta występuje jako krótka chwilówka albo pożyczka na raty, bywa droższa od kredytu bankowego, a decyzja zawsze zależy od indywidualnej oceny. Przy wyborze liczą się RRSO, całkowita kwota do zapłaty i wpis firmy w rejestrze instytucji pożyczkowych KNF.

TOP 5 pożyczek pozabankowych

Zestawienie obejmuje pożyczki pozabankowe online. Określenie „bez BIK” nie gwarantuje braku sprawdzania tej bazy; zakres weryfikacji i warunki ustala konkretna firma.

Kolejność: najpierw oferty oznaczone jako reklama, w każdej grupie od najniższego kosztu. Szczegóły

1
ProvidentPożyczka Samoobsługowa „naCoDzień”
Oprocentowanie nominalne
7% rocznie
Kwota
1000–30 000 zł
Okres
12–48 miesięcy
Rodzaj podmiotu
pożyczkodawca (Provident Polska S.A.)
RRSO29%przykład reprezentatywny
Przejdź do oferty — Provident, Pożyczka Samoobsługowa „naCoDzień”Reklama · link partnerski
Przykład reprezentatywny i źródło
Kwota
9 300 zł
Okres
24 miesiące (23 raty po 499,79 zł, ostatnia 24. rata 499,69 zł)
Całkowity koszt
2 694,86 zł
Do zapłaty
11 994,86 zł
RRSO
29%
Oprocentowanie
stałe 7%
Opłaty / prowizja
prowizja 1 887,88 zł, opłata przygotowawcza 40 zł, opłata za elastyczny plan spłat 0 zł, odsetki 766,98 zł
Stan na dzień firmy
29.07.2026
Dosłowna treść przykładu ze strony firmy

Oferta produktowa pożyczka Samoobsługowa „naCoDzień” dotyczy pożyczki przez internet o całkowitej kwocie pożyczki od 1000 zł do 30 000 zł spłacanej w 12, 18, 24, 36, 44 lub 48 ratach miesięcznych. Liczba możliwych rat jest zależna od wybranej całkowitej kwoty pożyczki. Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) wynosi 29%, całkowita kwota kredytu (bez kredytowanych kosztów) 9300 zł, całkowita kwota do zapłaty 11 994,86 zł, oprocentowanie stałe 7%, całkowity koszt kredytu 2694,86 zł (w tym: prowizja 1887,88 zł, opłata przygotowawcza 40 zł, opłata za elastyczny plan spłat 0 zł, odsetki 766,98 zł), 23 miesięczne równe raty w wysokości 499,79 zł, ostatnia, 24. rata w wysokości 499,69 zł. Kalkulacja z dnia 29.07.2026 r. na reprezentatywnym przykładzie tej pożyczki. Kwota 17 zł dziennie jest symulacją wynikającą z podzielenia całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta przez liczbę dni (uśredniona liczba dni w miesiącu to 30) przypadających na okres spłaty w 24 miesiące i zaokrąglenia w górę do pełnych złotych.

Przykład reprezentatywny – rzeczywisty koszt zależy od kwoty i okresu.

Źródło: provident.pl · Dane sprawdzone:

2
ProFimo (Prometeusz Finanse Sp. z o.o.)Pożyczka ratalna z odroczoną spłatą kapitału (promocyjna)
Oprocentowanie nominalne
14,5% rocznie
Rodzaj podmiotu
pożyczkodawca
Przykład reprezentatywny i źródło
Kwota
2600 zł
Okres
18 miesięcy
Do zapłaty
3558,6 zł
RRSO
51,73%
Oprocentowanie
14,5% rocznie
Opłaty / prowizja
Prowizja: 650 zł · Odsetki: 308,6 zł
Stan na dzień firmy
23.04.2026 (przykład starszy niż pół roku)
Dosłowna treść przykładu ze strony firmy

Reprezentatywny przykład dla promocyjnej pożyczki ratalnej z odroczona spłatą kapitału: całkowita kwota pożyczki 2600.00 zł, czas obowiązywania umowy 18msc., oprocentowanie 14.5%, prowizja 650 zł, odsetki 308.6 zł, całkowita kwota do zapłaty 3558.6 zł, RRSO 51.73% Udzielenie pożyczki jest uzależnione od pozytywnej oceny zdolności kredytowej. Stan na dzień 2026-04-23 roku.

Przykład reprezentatywny – rzeczywisty koszt zależy od kwoty i okresu.

Kwota
brak danych u instytucji
Okres
brak danych u instytucji

Źródło: pozyczki.profimo.pl · Dane sprawdzone:

3
Aasa Polska S.A.Pożyczka Standard
Oprocentowanie nominalne
14,5% rocznie
Kwota
1000–25 000 zł
Okres
4–36 miesięcy
Rodzaj podmiotu
pożyczkodawca
RRSO89,3%przykład reprezentatywny
Przejdź do oferty — Aasa Polska S.A., Pożyczka StandardReklama · link partnerski
Przykład reprezentatywny i źródło
Kwota
1500 zł
Okres
4 miesiące
Całkowity koszt
251,55 zł
Do zapłaty
1751,55 zł
RRSO
89,3%
Oprocentowanie
14,5% rocznie
Opłaty / prowizja
Prowizja: 196,8 zł · Odsetki: 54,75 zł
Stan na dzień firmy
10.09.2026
Dosłowna treść przykładu ze strony firmy

Pożyczka Standard - Warunkiem udzielenia pożyczki jest pozytywny wynik oceny zdolności kredytowej. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania dla reprezentatywnego przykładu pożyczki w wysokości 1500 zł (całkowita kwota kredytu) na okres 4 miesięcy wynosi 89,30%. Rata miesięczna od 561,33 zł. Roczna stopa oprocentowania 14,50% (stopa zmienna). Całkowity koszt pożyczki: 251,55 zł (w tym: odsetki od kwoty pożyczki – 54,75 zł, prowizja 196,80 zł). Całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta to 1751,55 zł. Stan na dzień 10.09.2026 r.

Przykład reprezentatywny – rzeczywisty koszt zależy od kwoty i okresu.

Źródło: aasapolska.pl · Dane sprawdzone:

4
Szybka GotówkaPożyczka online do 65 dni
Oprocentowanie nominalne
14,5% rocznie
Kwota
500–20 000 zł
Okres
do 65 dni
RRSO111%przykład reprezentatywny
Przejdź do oferty — Szybka Gotówka, Pożyczka online do 65 dniReklama · link partnerski
Przykład reprezentatywny i źródło
Kwota
5000 zł
Okres
65 dni
Całkowity koszt
709,15 zł
Do zapłaty
5709,15 zł
RRSO
111%
Oprocentowanie
14,5% stałe (RSO)
Opłaty / prowizja
Prowizja: 579,8 zł · Odsetki: 129,35 zł
Stan na dzień firmy
17.11.2026
Dosłowna treść przykładu ze strony firmy

Reprezentatywny przykład pożyczki: Dla przykładowej pierwszej i kolejnej pożyczki na standardowych warunkach udzielanej za pośrednictwem strony internetowej szybkagotowka.pl, aplikacji mobilnej Szybka Gotówka oraz przez telefon na kwotę 5 000 zł na 65 dni RRSO, tj. Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania wynosi 111 %, przy założeniach: całkowita kwota pożyczki 5 000 zł, stała roczna stopa oprocentowania RSO 14,5 %, całkowity koszt 709,15 zł, w tym Prowizja 579,80 zł i odsetki 129,35 zł, a całkowita kwota do spłaty: 5 709,15 zł według stanu na dzień 17.11.2026 r.

Przykład reprezentatywny – rzeczywisty koszt zależy od kwoty i okresu.

Rodzaj podmiotu
pośrednik (Ranto sp. z o.o.) — pożyczkodawcą „jednym z podstawowych” jest Kasa Boom sp. z o.o. (KRS 0000810432)

Źródło: szybkagotowka.pl · Dane sprawdzone:

5
FenikoPożyczka online Feniko (7–62 dni)
Oprocentowanie nominalne
14,5% rocznie
Kwota
300–7000 zł
Okres
7–62 dni
RRSO174,83%przykład reprezentatywny
Przejdź do oferty — Feniko, Pożyczka online Feniko (7–62 dni)Reklama · link partnerski
Przykład reprezentatywny i źródło
Kwota
2500,00 zł
Okres
2 raty miesięczne (1418,51 zł i 1418,76 zł)
Całkowity koszt
337,27 zł
Do zapłaty
2837,27 zł
RRSO
174,83%
Oprocentowanie
zmienne 14,5%
Opłaty / prowizja
prowizja 291,62 zł, odsetki 45,65 zł
Dosłowna treść przykładu ze strony firmy

Reprezentatywny przykład dla kolejnej Pożyczki udzielonej za pośrednictwem Feniko.pl: Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) wynosi: 174,83% Całkowita kwota pożyczki (bez kredytowanych kosztów): 2500,00 złotych, oprocentowanie zmienne: 14,5%, całkowity koszt pożyczki: 337,27 złotych (w tym prowizja: 291,62 zł, odsetki: 45,65 zł), całkowita kwota do zapłaty: 2837,27 złotych, płatna w 2 miesięcznych ratach (pierwsza rata w kwocie 1418,51 zł, ostatnia rata w kwocie 1418,76 zł).

Przykład reprezentatywny – rzeczywisty koszt zależy od kwoty i okresu.

Rodzaj podmiotu
pożyczkodawca (Feniko Finanse sp. z o.o., KRS 0000752082)

Źródło: feniko.pl · Dane sprawdzone:

  • Rodzaj pożyczkiPożyczki ratalne (raty miesięczne) i krótkoterminowe (do 65 dni) porównujemy oddzielnie.
  • RRSO z przykładu reprezentatywnegoPodstawa porównania kosztu w każdej grupie: im niższe RRSO, tym tańsza oferta. Super Grosz w wariancie bez upustu (37,85%); Wonga i Vivigo – RRSO kolejnej pożyczki, nie promocyjnej pierwszej 0%.

Oferty oznaczone „Reklama · link partnerski” są materiałem reklamowym i prowadzą do serwisów partnerów; nie wpływa to na cenę dla Ciebie. Kolejność wynika z kryteriów opisanych w tej sekcji.

Dane ofert zweryfikowano . Warunki produktów finansowych mogą się zmieniać; przed zawarciem umowy potwierdź je bezpośrednio u instytucji.

Co sprawdza pożyczkodawca, gdy nie korzysta z BIK?

Zamiast raportu BIK firma wykorzystuje inne źródła danych:

  • Biura informacji gospodarczej (BIG) – KRD, ERIF, BIG InfoMonitor: gromadzą informacje gospodarcze, przede wszystkim o zaległościach, ale także dane pozytywne.
  • Historia rachunku bankowego – regularność i wysokość wpływów, często analizowana automatycznie po zgodzie klienta.
  • Weryfikacja tożsamości – symboliczny przelew z własnego konta lub aplikacja.
  • Własne bazy – informacje o wcześniejszych pożyczkach w tej firmie lub grupie kapitałowej.

Różnicę między bazami pokazuje tabela:

Cecha BIK BIG (np. KRD, ERIF)
Dane Historia kredytowa: terminowe spłaty i opóźnienia Informacje gospodarcze: przede wszystkim o zaległościach
Zakres Kredyty, pożyczki, karty, limity w koncie Pożyczki, rachunki za media, czynsz i inne długi
Źródło Instytucje finansowe Uprawnieni wierzyciele; w określonych przypadkach także informacje o terminowym wykonaniu zobowiązań

Dlatego firma, która nie sprawdza BIK, często sprawdza co najmniej jedną bazę BIG, a wpis w KRD może skutkować odmową, mimo że oferta reklamuje się jako „bez BIK”.

Jakie są rodzaje pożyczek bez BIK?

Spotykane warianty to chwilówka i pożyczka na raty, często z promocją dla nowych klientów.

  • Chwilówka – niewielka kwota spłacana zwykle jednorazowo po krótkim czasie; czas decyzji i wypłaty zależy od pożyczkodawcy i banku, a koszty opóźnienia bywają wysokie.
  • Pożyczka na raty – wyższa kwota i dłuższy okres spłaty w miesięcznych ratach; dłuższy okres może oznaczać wyższy całkowity koszt.
  • Promocja „pierwsza pożyczka bez kosztów” – oferta dla nowych klientów z RRSO 0%, o ile spłacisz ją terminowo; opóźnienie może oznaczać utratę promocyjnych warunków i naliczenie standardowych opłat.

Jakie warunki trzeba spełnić i jak wygląda wniosek?

Typowe wymagania to pełnoletność, stały dochód, aktywne konto bankowe i miejsce zamieszkania w Polsce. Do tego dochodzą PESEL, ważny dowód osobisty, numer telefonu i adres e-mail. Dochód może pochodzić z różnych źródeł, nie tylko z umowy o pracę (emerytura, działalność, umowy cywilnoprawne).

Wniosek składa się zwykle online. W formularzu podajesz dane osobowe i finansowe: źródło i wysokość dochodów netto, miesięczne koszty utrzymania, raty innych zobowiązań, liczbę osób w gospodarstwie domowym, czasem dane pracodawcy. Potem następują weryfikacja tożsamości, analiza wniosku, akceptacja umowy i wypłata.

Ile kosztuje pożyczka bez BIK i co ogranicza ustawa?

Koszt pożyczki to nie tylko odsetki, ale też prowizje i opłaty, które łącznie odzwierciedla RRSO. Przy krótkich chwilówkach RRSO bywa bardzo wysokie, więc zawsze sprawdzaj całkowitą kwotę do zapłaty z formularza informacyjnego.

Ustawa o kredycie konsumenckim ogranicza koszty pozaodsetkowe: 10% kwoty pożyczki plus 10% w skali roku, nie więcej niż 45% całej kwoty, a przy umowach krótszych niż 30 dni 5%. Limit nie dotyczy kredytu w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym i karty kredytowej wydawcy. Jeżeli ten sam kredytodawca lub podmiot z nim powiązany udziela kolejnego kredytu w ciągu 120 dni od wypłaty pierwszego, a pierwszy nie jest jeszcze spłacony, koszty sumuje się, a limit liczy od kwoty pierwszego kredytu.

Element Co oznacza
Koszty pozaodsetkowe Prowizje, opłaty przygotowawcze i inne koszty poza odsetkami, objęte limitem ustawowym
RRSO Wskaźnik łączący odsetki i opłaty w skali roku; pomaga porównać oferty o tej samej kwocie i okresie; przy różnych okresach porównaj też całkowitą kwotę do zapłaty
Całkowita kwota do zapłaty Kapitał powiększony o wszystkie koszty
Koszty opóźnienia Odsetki za opóźnienie i koszty windykacji; opóźnienie może skutkować utratą warunków promocyjnych

Jakie prawa ma pożyczkobiorca?

Przed zawarciem umowy pożyczkodawca co do zasady przekazuje formularz informacyjny z całkowitą kwotą do zapłaty, RRSO i kosztami, co pozwala porównać oferty (przy niektórych umowach na odległość, gdy środek komunikacji na to nie pozwala, informacje przekazuje się niezwłocznie po zawarciu umowy). Konsument może odstąpić od umowy w ciągu 14 dni od jej zawarcia (albo od późniejszego dostarczenia brakujących elementów umowy) bez podawania przyczyny; kapitał z odsetkami za okres korzystania zwraca najpóźniej w ciągu 30 dni od oświadczenia. Ochronę zbiorowych interesów konsumentów prowadzi UOKiK, a rejestr instytucji pożyczkowych i nadzór nad nimi prowadzi KNF.

Dla kogo jest taka pożyczka i jakie są alternatywy?

Pożyczka bez BIK jest kierowana do osób, którym trudno uzyskać kredyt w banku, np. z negatywną historią, niską zdolnością albo bez historii w BIK. Ma sens głównie jako krótkoterminowe finansowanie nagłego wydatku, który możesz spłacić w terminie z bieżących dochodów. Nie jest dobrym rozwiązaniem do spłaty innych długów, bo zaciąganie kolejnych pożyczek na spłatę poprzednich prowadzi do spirali zadłużenia.

Gdy rośnie zadłużenie, rozważ:

  • negocjacje z wierzycielem – nowy harmonogram, zawieszenie spłaty lub niższa rata,
  • konsolidację – połączenie kilku pożyczek w jedną, po sprawdzeniu całkowitego kosztu,
  • restrukturyzację długu – wydłużenie okresu spłaty, czasem z pomocą doradcy,
  • bezpłatne poradnictwo – miejskich i powiatowych rzeczników konsumentów oraz organizacji pozarządowych,
  • analizę budżetu – cięcie wydatków lub sprzedaż zbędnych rzeczy.

Jak rozpoznać oszustwo i sprawdzić firmę pożyczkową?

Firmę pożyczkową sprawdź w Rejestrze Instytucji Pożyczkowych KNF, zanim podasz dane lub podpiszesz umowę. Porównaj dane z rejestru (nazwa, adres, NIP, KRS) z danymi na stronie i w umowie. Brak wpisu albo status „Wykreślony” to poważny sygnał ostrzegawczy; przy podmiocie zagranicznym sprawdź też odrębny wykaz podmiotów zagranicznych KNF.

Za oszustwem mogą przemawiać:

  • żądanie opłaty z góry za rozpatrzenie wniosku lub „aktywację” pożyczki,
  • obietnica wysokiej kwoty bez weryfikacji albo „gwarancji” przyznania,
  • prośby o hasła do bankowości, dane karty lub kody SMS,
  • brak pełnej nazwy, adresu, NIP i KRS na stronie,
  • presja na szybkie podpisanie umowy.

Źródła

Najczęstsze pytania

Czy firma pożyczkowa sprawdza BIK?

To zależy od firmy i konkretnej oferty, więc nie da się tego przesądzić bez regulaminu. Wiele firm stosuje własne modele oceny ryzyka i opiera się na bazach BIG, dochodach lub historii rachunku. Jeśli odmowa nastąpiła na podstawie danych z bazy, pożyczkodawca musi bezzwłocznie poinformować Cię o wyniku sprawdzenia. Pozostałe warunki znajdziesz w formularzu informacyjnym.

Czy pożyczka bez BIK trafi do mojej historii kredytowej?

Tak. Instytucja pożyczkowa musi przekazać do BIK informację o udzielonym kredycie konsumenckim i aktualizować status jego spłaty, nawet jeśli wcześniej nie sprawdzała BIK. Terminowa spłata może więc poprawić historię, a opóźnienia ją pogorszyć. Po całkowitej spłacie pozytywne dane są dostępne dla kolejnych instytucji zasadniczo tylko za Twoją zgodą na dalsze przetwarzanie.

Jak spłacić chwilówki, gdy nie mam pieniędzy?

Natychmiast skontaktuj się z wierzycielami i spróbuj renegocjować warunki, zamiast unikać kontaktu. Nie zaciągaj kolejnej pożyczki na spłatę poprzedniej. Przedstaw realny plan spłaty (mniejsze raty, dłuższy okres), a przy poważnych trudnościach skorzystaj z pomocy rzecznika konsumentów, doradcy finansowego lub kancelarii oddłużeniowej.

Co grozi, jeśli nie spłacę pożyczki?

Brak spłaty uruchamia windykację: od monitów (SMS, e-mail, telefon), przez przekazanie lub sprzedaż długu firmie windykacyjnej, po pozew i nakaz zapłaty. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego, np. prawomocnego nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, wierzyciel może skierować sprawę do komornika. Po drodze rosną odsetki za opóźnienie i koszty sądowe, a informacja o opóźnieniu zostanie odnotowana w BIK, a po spełnieniu warunków dług może trafić również do BIG.

Czy mogę spłacić pożyczkę wcześniej i zapłacić mniej?

Tak, konsument może spłacić pożyczkę przed terminem, a wtedy całkowity koszt zmniejsza się o koszty przypadające na skrócony okres. Pożyczkodawca może pobrać prowizję za wcześniejszą spłatę tylko wtedy, gdy zastrzeżono ją w umowie, dotyczy okresu stałej stopy, a łączna kwota spłacana w ciągu 12 kolejnych miesięcy przekracza ustawowy próg (trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia z grudnia poprzedniego roku). Nie może ona przekroczyć 1% spłacanej części, gdy do końca umowy pozostaje ponad rok, albo 0,5%, gdy nie więcej niż rok, i jest ograniczona także bezpośrednimi kosztami kredytodawcy oraz unikniętymi odsetkami.

Ile kosztuje pożyczka pozabankowa 1000 zł na 30 dni?
Kolejna pożyczka 1000 zł na 30 dni kosztuje w przykładach reprezentatywnych od 119,91 zł do 120,10 zł (RRSO od 296,64% do 298,92%). Rozstęp to 19 groszy, a różnice RRSO nie przekładają się dokładnie na koszt w złotych, więc oferty 30-dniowe kosztują praktycznie tyle samo, a o wyborze decydują limit, warunki i wiarygodność firmy.
Ile można pożyczyć w firmie pozabankowej za pierwszym razem?
To zależy od firmy, ale przy pierwszej chwilówce limit jest zwykle niższy niż przy kolejnych: Pożyczka Plus do 8000 zł (kolejne do 20 000 zł), Kuki i Finbo do 7000 zł (kolejne do 20 000 zł), Wandoo i LendOn do 5000 zł (kolejne lub dla stałych klientów do 15 000 zł), a Miloan do 3000 zł (kolejne do 7000 zł). Pożyczka ratalna AvaFin, w której pierwsza pożyczka może wynieść do 30 000 zł (RRSO 41,80% w przykładzie 5000 zł na 36 miesięcy), jest ofertą spoza rankingu. Ostateczną kwotę firma ustala po ocenie zdolności kredytowej.
Czym ranking pożyczek różni się od porównywarki pożyczek?
Ranking porównuje oferty według jawnego kryterium kosztu (tu RRSO z przykładu reprezentatywnego) i nie zbiera wniosków. Porównywarka lub serwis pośrednika zwykle przyjmuje Twój wniosek i przekazuje go firmom; przed wysłaniem danych sprawdź, komu je przekazujesz.
Czy oprocentowanie pożyczki pozabankowej może być stałe?
Tak – oprocentowanie stałe podają w przykładach Provident (7%), Miloan, Vivigo, Pożyczka Plus i Szybka Gotówka (14,5%). W większości pozostałych ofert oprocentowanie jest zmienne, więc przy zmianie stóp może zmienić się część odsetkowa kosztu.
Gdzie złożyć skargę na firmę pożyczkową?
Najpierw złóż reklamację u pożyczkodawcy, a jeśli odpowiedź Cię nie zadowala – wniosek do Rzecznika Finansowego. Zachowaj umowę, formularz informacyjny, harmonogram i korespondencję z firmą.
Czy pożyczka pozabankowa jest widoczna w BIK?
To zależy od firmy: Provident pisze, że jego pożyczki online są widoczne w BIK, a Wandoo, Vivigo i Super Grosz wymieniają BIK wśród sprawdzanych baz. Pozostałe firmy nie opisują tego na stronach w zestawieniu, więc przed wnioskiem zapytaj, z jakich baz korzysta pożyczkodawca i czy zgłasza pożyczkę do BIK.
Czy któraś firma pozabankowa gwarantuje przyznanie pożyczki?
Nie, żadna: decyzję zawsze podejmuje pożyczkodawca po ocenie zdolności kredytowej, a obietnica „na 100%” w reklamie jest sygnałem ostrzegawczym. Szanse zależą od dochodów, zobowiązań i historii spłat; kolejne wnioski składaj tylko wtedy, gdy stać Cię na spłatę.
Jak spłacić pożyczkę pozabankową?
Spłacasz ją przelewem na rachunek wskazany w umowie, w terminach z harmonogramu lub w jednorazowym dniu spłaty. Rachunek i kwotę weź z umowy lub panelu klienta, a nie z wiadomości od osób trzecich. Jeśli widzisz, że nie zapłacisz w terminie, skontaktuj się z firmą przed upływem terminu, bo spóźnienie może wiązać się z dodatkowymi kosztami wynikającymi z umowy.